ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

จะเห็นได้ว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีโรคใหม่ๆ จากเชื้อโรคสายพันธุ์แปลกๆ
เกิดขึ้น อย่างรวดเร็วและรุนแรงจนน่าตกใจหรือที่เรียกว่า 

โรคอุบัติใหม่ (Emerging Disease)

อาทิ ไวรัสซิกา ไวรัสอีโบลา ไวรัสเมอร์ส เป็นต้น ซึ่งในผู้ป่วย 100 คน พบว่ามีเพียงครึ่งเดียวเท่านั้นที่สามารถระบุได้ว่าป่วยด้วยเชื้อโรคหรือไวรัสชนิดใด ทำให้ยากต่อการวินิจฉัย และรักษาโรคได้ทันท่วงที ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย จึงถือเป็นหน่วยงานสำคัญที่เป็นความหวังของประเทศในการควบคุม ป้องกันและรับมือกับเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่ที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเวลา นับเป็นเวลาครบ 1 ปีเต็มแล้ว สำหรับการดำเนินงานของศูนย์วิทยาศาสตร์ สุขภาพโรคอุบัติใหม่ฯ ซึ่งจัดตั้งขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2560 ต่อยอดจากศูนย์ปฏิบัติ การโรคทางสมองที่ทำงานมาตลอด 18 ปี เป็นการทำงานในเชิงรุก โดยพันธกิจหลักของ ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ฯ คือการพัฒนานวัตกรรมที่สามารถวินิจฉัย ป้องกัน รักษา และควบคุมโรคใหม่ๆ โดยเฉพาะโรคระบาดจากสัตว์สู่คนได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่ไวรัส กลุ่มนี้จะสร้างความเสียหายกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่

โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กล่าวว่า เนื่องจากเชื้อก่อโรคในมนุษย์กว่า 70% เกิดจาก สัตว์ และปัจจุบันยังมีเชื้อไวรัสที่ยังไม่สามารถระบุชนิดหรือสายพันธุ์ได้ อีกกว่า 500,000 ชนิด ซึ่งอาจพัฒนาเป็นเชื้อก่อโรคจากสัตว์สู่คนได้ ดังนั้นการตรวจและออกสำรวจเพื่อให้รู้ว่าสัตว์ ประเภทใดก่อโรคชนิดใดในคน ก็จะช่วยให้สามารถนำมาเทียบเคียงความชุกของพื้นที่ที่จะเกิดโรคได้ นำไปสู่การสร้างมาตรการป้องกันโรคและการกำหนดพื้นที่เสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

สำหรับผลงานที่โดดเด่นของศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ฯ คือการเป็นห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจวินิจฉัยเชื้ออีโบลาได้เป็นแห่งแรกของประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2557 แม้ปัจจุบันยังไม่พบผู้ป่วยก็ตาม และสามารถวินิจฉัยผู้ป่วยติดเชื้อไวรัสเมอร์ส รายแรกของประเทศไทยได้ในปี พ.ศ. 2559 ที่ใช้เวลาตรวจวินิจฉัยและยืนยันรหัสพันธุกรรม ของเชื้อไวรัสได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังได้รับตัวอย่าง อีกทั้งการพัฒนานวัตกรรมต่างๆ ได้แก่ การศึกษาการใช้ยาต้านไวรัส RNA และการสร้างไวรัสปรับแต่งพันธุกรรม ปรากฏว่าสัตว์ทดลอง ได้แก่ หนู และสุนัข สามารถรอดชีวิตจากเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้าได้ การตรวจพบกลไกการเกิด

โรคสมองอักเสบจากเชื้อเริม นอกจากนี้ยังได้มีการออกสำรวจเชื้อทั้งที่เคยระบาดและ ยังไม่ระบาดในประเทศไทยจากสัตว์ป่าและค้างคาวร่วมกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 เป็นต้นมา ซึ่งครอบคลุมไปถึงเชื้อปรสิตลิชมาเนียที่พบการระบาดในประเทศแล้วจากริ้นฝอยทรายชนิดต่างๆ

ไม่เพียงการพัฒนานวัตกรรมป้องกันและ ควบคุมโรคอุบัติใหม่เท่านั้น ศ.นพ.ธีระวัฒน์ กล่าวว่า ทางศูนย์ฯ ยังมีภารกิจในการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับ ประชาชนคนไทย เพื่อให้สามารถเฝ้าระวัง สังเกตอาการ ผิดปกติ และดูแลตนเองและคนในครอบครัวได้อย่างถูกต้อง รวมถึงการพัฒนาการดำเนินงานของบุคลากร ทางการแพทย์เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับโรคอุบัติใหม่ เช่น กรณีผู้ป่วยมีไข้ แต่ในระยะเวลา 2-3 วัน กลับ แพร่ระบาดออกไปอย่างรวดเร็ว ต้องไม่มองข้ามและ รายงานข้อมูลไปยังทีมแพทย์หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อย่างเร็วที่สุด เพื่อลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยนั่นเอง

ปัจจุบันนอกจาก โลกจะไร้พรมแดน
แล้ว โรค” ก็ไร้พรมแดนด้วย