ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ด้านผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง

หากท่านที่ได้ติดตามอ่านวารสาร ฬ.จุฬา อยู่เป็นประจำจะพบว่า ปัจจุบันเราได้ก้าวเข้าสู่ยุคการแพทย์เฉพาะเจาะจงหรือการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) แล้ว คอลัมน์ Chula Excellence Center ฉบับนี้ จึงขอนำท่านผู้อ่านมารู้จักกับศูนย์ความเป็นเลิศ ทางการแพทย์ใหม่ล่าสุดของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการซึ่งจะ มีบทบาทสำคัญในการรองรับยุคสมัยของ Precision Medicine ให้เกิดขึ้นจริงและได้มาตรฐานระดับสากล

ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ด้าน ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

ได้รับการจัดตั้งขึ้นด้วยความร่วมมือของสหสาขาวิชาชีพทั้งด้านแพทยศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อดำเนินการวิจัย พัฒนา และค้นคว้าวิธีการรักษา สิ่งประดิษฐ์ หรือผลิตภัณฑ์การรักษาแบบใหม่ด้านอวัยวะและ เนื้อเยื่อสังเคราะห์ด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อใช้วินิจฉัย รักษา พยากรณ์โรคและทำนายผลการตอบสนองต่อ การรักษาเฉพาะบุคคล (Precision Medicine) ปัจจุบันมีพื้นที่ปฏิบัติการอยู่ที่ชั้น ๙ โซน C อาคารภูมิสิริมังคลานุสรณ์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

ผศ.นพ.ถนอม บรรณประเสริฐ หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ด้านผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กล่าวว่า ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูงได้ริเริ่มใช้ในกลุ่มประเทศสหภาพยุโรป โดยมีกฎหมายประกาศบังคับใช้เป็นผลิตภัณฑ์ ทางการแพทย์กลุ่มที่ ๔ ภายใต้ชื่อ “Advanced Therapy Medicinal Products (ATMPs)” ซึ่งจากเดิมมีเพียงแค่ ๓ กลุ่ม คือ ยา เครื่องมือแพทย์ และชีววัตถุ ล่าสุดนี้สำนักงานคณะกรรมการอาหาร และยา (อย.) ได้จัดทำข้อกำหนดและจัดตั้งหน่วยงานเพื่อดูแลและรองรับการใช้ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูงในประเทศไทยเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

ผศ.นพ.ถนอม อธิบายเพิ่มเติมด้วยว่า ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง (ATMPs) ประเภทต่างๆ ประกอบด้วย ๔ กลุ่ม คือ
1.ผลิตภัณฑ์จากยีน : Gene Therapy Medicinal Products (GTMPs)
2.ผลิตภัณฑ์จากเซลล์ : Somatic Cell therapy Medicinal Products (sCTMPs)
3.ผลิตภัณฑ์จากเนื้อเยื่อ : Tissue Engineered Products (TEP)
4.ผลิตภัณฑ์จากการรวมเซลล์หรือเนื้อเยื่อเข้ากับเครื่องมือแพทย์ : Combined products

อ.ดร.สุพรรษา ยอดเมือง อาจารย์ฝ่ายวิจัย คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนึ่งในทีมศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ด้านผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูง กล่าวว่า ศูนย์ความเป็นเลิศฯ แห่งนี้ถือเป็นแห่งแรกของประเทศไทยที่ดำเนินการด้านผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูงอย่างครบวงจร นอกจากจะเปิดให้บริการทางการแพทย์แล้ว ยังเปิดให้บริการงานอบรม การเรียนการสอนระดับบัณฑิตศึกษา และหลักสูตรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางในด้าน Regenerative Medicine & Tissue Engineering ในรูปแบบผสมผสาน เพื่อให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ในระดับชาติ

กฏหมาย ATMP ของกลุ่มประชาคมยุโรป คือ REGULATION (EC) No ๑๓๙๔/๒๐๐๗ OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of ๑๓ November ๒๐๐๗ on advanced therapy medicinal products and amending Directive ๒๐๐๑/๘๓/EC and Regulation (EC) No ๗๒๖/๒๐๐๔

สำหรับโครงการผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ขั้นสูงในระยะเริ่มต้นของการจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศฯ อย่างเป็นทางการ คือ

แผงวงจรติดตั้งในสมองมนุษย์เพื่อวินิจฉัยหาตำแหน่งผิดปกติในสมองของผู้ป่วยโรคลมชัก

โดย ผศ.นพ.ทายาท ดีสุดจิต และ วิศวกรรมเนื้อเยื่อจากผิวหนังมนุษย์เพื่อผู้ป่วยไฟไหม้น้ำร้อนลวกโดย รศ.นพ.อภิชัย อังสพัทธ์ และ นพ.จิระโรจน์ มีวาสนา ทั้งนี้ นพ.จิระโรจน์ อธิบายว่า เทคโนโลยีนี้ได้ร่วมมือกับ “ธนาคารผิวหนัง” (Skin Bank) สภากาชาดไทย โดยนำโครงสร้างเซลล์ผิวหนังที่ธนาคารผิวหนังที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์แล้ว นำมาเพาะเลี้ยงและปลูกถ่ายเนื้อเยื่อเพื่อ ช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกในระดับลึกและรุนแรง ซึ่งช่วยในการสร้างเซลล์ผิวใหม่ อย่างรวดเร็วและลดการหดรั้งของแผลเป็นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผศ.นพ.ถนอม ยังกล่าวถึงโครงการในอนาคตที่มีความเป็นไปได้ในการผลักดันให้เกิดขึ้นจริง นั่นคือ การเพาะเลี้ยงอวัยวะ ๓ มิติ ที่มีระบบไหลเวียนของอาหารเพื่อหล่อเลี้ยงอวัยวะ โดยได้วางแผน ที่จะสร้างหลอดลมของมนุษย์ขึ้นจากระบบนี้เพื่อนำมาปลูกถ่ายให้กับผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ต้องได้รับการเปลี่ยนอวัยวะ ซึ่งในอนาคตจะต้องผ่านมาตรฐานและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ของการใช้อวัยวะเทียมในมนุษย์ต่อไป